Vantelesna oplodnja

Naslov: Vantelesna oplodnja Pet Dec 07, 2007 2:51 pm

VSNTELESNA OPLODNJA

Pre 25 godina nakon vesti o rođenju prve bebe posle uspešno obavljenog postupka vantelesne oplodnje, svetska javnost je bila značajno uzburkana. To je i bila vest koja je za medicinu i humanu reprodukciju predstavljala značajan iskorak u proteklim godinama, ali naučnici širom sveta su različito reagovali – od ovacija i ushićenja do potpunog negiranja i neodobravanja.

Naime i danas, kad se ovaj postupak rutinski izvodi, još uvijek sa sobom nosi niz dilema uglavnom od strane onih koji su manje upućeni u sam postupak i ovaj deo nauke. Poznato je da u normalnom ciklusu tokom ovulacije dolazi do prskanja folikula i oslobađanja jajne ćelije koja zatim ulazi u jajovod, gdje se na svom putu prema unutrašnjosti materice susreće sa spermatozoidom koji kad prodre u nju podari joj svoj genetski materijal i dovodi do formiranja embriona od kog zatim nastaje fetus pa novorođenče. Međutim, ukoliko su jajovodi odstranjeni ili zapušeni ta jajna ćelija propada u abdominalnoj šupljini jer nema načina da prođe do materice. Da bi se premostio taj problem izmišljena je vantelesna oplodnja koja omogućava parovima sa ovim ili drugim problemom da ostvare trudnoću.

Četiri koraka do trudnoće

Sam postupak vantelesne oplodnje se sastoji iz 4 faze, ali prije nego se uđe u postupak potrebno je da se prethodno urade pojedini nalazi jer bolji rezultati pospešuju procenat trudnoće. Nakon pripremljenih mikrobioloških i endokrinoloških nalaza, kao i analiziranja spermograma pacijenata ulazi u prvu fazu vantelesne oplodnje u fazu stimulacije.

-Postupci stimulacije podeljeni su u nekoliko protokola u zavisnosti od preparata koji se koriste. Najzastupljeniji protokol je dugi protokol kada se superfakt počinje davati od 18-21 dana pa do aspiracije.Nakon što dođe do krvarenja uz superfakt se daju i gonadotropini u dnevnoj dozi koja je uslovljena hormonskim profilom pacijentkinje. Uspjeh stimulacije se prati ultrazvučno i hormonski tj. folikulometrijom od 8. dana se prati rast folikula, a nivo estradiola određuje njihovu funkcionalnost.

-Nakon što postignu odgovarajući rast i zrelost daje se tzv. “stop injekcija” najčešće u periodu od 10-14 dana od početka davanja gonadotropina, a druga faza ili aspiracija (vađenje jajnih ćelija) se obavlja 36-40 h po prijemu te injekcije. Nakon što se izvade jajne ćelije iz organizma one se stavljaju u posebne medijume koji posjeduju sve bitne materije za njihov razvoj.

-Tada se prelazi u treću i najbitniju fazu – laboratorije kada se pripremljeni sprematozoidi dovode u kontakt sa jajnim ćelijama i kada nastupa oplodnja. U ovoj fazi se dobijeni embrioni prebacuju u druge medijume, čiste od granulacija i dr. Kad embrioni dostignu odgovarajući rast pristupa se četvrtoj fazi ovog postupka tj. embrio-transferu. I ova faza je veoma delikatna, jer ukoliko se embrio-transfer ne obavi dobro nema ništa od trudnoće iako imamo kvalitetne embrione. Savremeni embrio-transfer podrazumeva vraćanje embriona pod kontrolom ultrazvuka pomoću različitih katetera.

-Nakon uspešno obavljenog postupka pacijentkinja čeka sledećih 16 dana i ukoliko ne dođe do krvarenja radi se BhCG da bi se verifikovala trudnoća.

Da bi se povećao procenat trudnoća pokušavalo se sa različitim stimulacionim protokolima, ali se protokol ipak određuje na osnovu individualne procjene hormonskog profila pacijenta.

-Poboljšanje druge faze tj. aspiracije je omogućeno novim tehnologijama tako da se danas ovaj postupak veoma jednostavno obavlja pomoću vaginalne sonde i odgovarajućih nastavaka, a ne laparaskopski kao na početku.
U fazi laboratorije i kultivisanju embriona došlo je do mnogih promena. Danas se najčešće embrioni uzgajaju do blastociste, a embrio-transfer se obavlja peti dan nakon vađenja jajnih ćelija što povećava procenat trudnoća i do 50% po postupku.

-Pokušalo se i sa hatchingom ili stvaranjem tzv. zareza na embrionima, ali zbog mogućnosti oštećenja embriona primenuju ga samo pojedine klinike u Evropi. U nadi da se još poveća procenat trudnoća, pojedini naučnici su pokušali kultivisati embrion do sedmog dana, ali to uopšte nije donijelo pozitivne rezultate.

-Osim tog u slučajevima gde spermogram nije zadovoljavajući primjenjuje se mikroinjekcija tj. ubrizgavanje spermatozoida u jajne ćelije. Ova metoda tzv. ICSI metoda koja je najkomplikovaniji vid vantelesne oplodnje omogućila je mnogim parovima koji imaju problem lošeg spermograma da takođe ostvare trudnoću. U ovoj fazi moguće je vršiti preimplantacionu dijagnostiku koja još uvijek nije dozvoljena u mnogim zemljama. Ona svakako ima svoje opravdanje u slučajevima gdje postoji anamneza opterećena genetskim oboljenjima. Preimplantaciona dijagnostika podrazumijeva genetsku analizu embriona na osnovu njegovog dela koji se uzima pre embrio-transfera.

-I poslednja faza-embrio-transfer, kao što smo rekli, danas se radi pod kontrolom ultrazvuka, jer se na taj način određuje mesto u unutrašnjosti materice gde se ostavlja embrion. Svakodnevno se usavršavaju kateteri putem kojih se vraćaju embrioni iako su oni tako meki i savitljivi da se gotovo i ne osjete kad se uvode u matericu.

U cilju povećanja procenata trudnoća vršena su mnoga istraživanja o uticaju pojedinih terapija nakon embrio transfera, ali nisu dobijeni značajni rezultati. Najveći problem je što se većina istraživanja vezanih za ovaj problem vrši eksperimentalno jer je nemoguće nakon obavljenog postupka na ljudima vršiti bilo kakva istraživanja.

I danas iako je tehnologija značajno napredovala, nismo značajno napredovali u procentu trudnoća jer je još uvijek veliki broj parova kod kojih ova metoda rezultira trudnoćom tek nakon više bezuspješnih pokušaja. Nadamo se da će buduća istraživanja o interakciji embriona i endometrijuma kao i ranoj implantaciji donijeti i nova saznanja.

Naslov: Re: Vantelesna oplodnja Sub Dec 15, 2007 5:05 pm

Novi način veštačke oplodnje

Primena danske metode trenutnog zaleđivanja jajnih ćelija u tečnom azotu na minus 200 stepeni, koja je upravo počela da se primenjuje u Institutu za ginekologiju i akušerstvo, omogućiće formiranje banke jajnih ćelija i u Srbiji. Ovako sačuvane jajne ćelije mogu da se oplode i posle tri godine od zaleđivanja, što otvara nove mogućnosti donatorstva.
Metoda trenutnog zaleđivanja u početku će omogućiti uštedu parovima koji za veštačku oplodnju moraju da izdvoje 2.000 do 3.000 evra, u zavisnosti od toga koliko je koštala kontrolisana stimulacija jajnika i koliko hormonskih injekcija je bilo potrebno za formiranje jajne ćelije.
U matericu se ubacuju najviše tri jajne ćelije, a ostale koje su do sada bile neiskorišćene, moći će metodom zaleđivanja da budu sačuvane za naredno oplođenje ukoliko prvi pokušaj ne uspe. Tako će pacijenti uštedeti ponovni trošak. Ukoliko je postupak uspešan, preostale jajne ćelije skladište se u banku jajnih ćelija i uz pristanak donatora, njih će moći da koristi neka druga žena koja ne može da formira svoju. Ćelija će tada biti oplođena materijalom partnera primaoca.
„Zamrzavanje epruveta sa jajnim ćelijama u tečnom azotu počelo je tek pre nekoliko sedmica. Inače, sve do početka primene danske metode zaleđivanja parovi kod kojih smo morali da ponavljamo veštačku oplodnju bili su prinuđeni na ponovni trošak. Za stimulaciju ovulacije jajne ćelije ponekad je potrebno po 15 do 20 injekcija, svaka košta po 2.000 evra, a to je samo deo troškova”, objašnjava za „Blic” doktorka
Svetlana Spremović Rađenović, šef odseka za adolescentnu ginekologiju u Institutu.
Metoda brzog zamrzavanja jajnih ćelija u tečnom azotu smatra se relativno novom u svetu i primenjuje se u razvijenim zemljama Evrope i Americi u protekle tri godine. Brzina postupka omogućava veću garanciju da materijal neće biti oštećen, da će biti sačuvano više jajnih ćelija i da u takvom stanju mogu da budu sačuvane nekoliko godina.
„Formiranje banke jajnih ćelija svakako će iziskivati i novu zakonsku regulativu, koja će odrediti medicinske uslove ili možda ograničiti starost davalaca i primaoca”, kaže doktorka Svetlana Spremović Rađenović.
Formiranje banke jajnih ćelija u Institutu za ginekologiju i akušerstvo utoliko je značajnije kada se zna da prema najnovijim podacima sve više žena znatno ranije ulazi u menopauzu, mnoge većizmeđu 35 i 40 godina, a već je postalo uobičajeno da posle 40. godine nastupi klimakterijum. Uzročnici su po rečima doktorke Spremović-Rađenović uglavnom u posledicama načina života. Stres, nedovoljno spavanje i upotreba duvana su faktori koji značajno utiču na brže starenje jajnika i smanjenu plodnost.
_________________